Vijandbeelden herkennen op de werkplek
Gemiddelde leestijd ca. 2 min.
“Maarten gedraagt zich als een eikel."
Na de teamvergadering loop je met stijve schouders naar je kantoor. Maarten heeft weer het hoogste woord gehad — tenminste, die indruk heeft hij Terwijl hij z’n jas pakt, hoort hij zichzelf denken: “Hij trekt alles naar zich toe. Altijd dat haantjesgedrag.”
De gedachte komt sneller dan hij die kan toetsen. Nog voor hij goed en wel beseft wat er gebeurt, heeft Maarten in zijn hoofd een vaste vorm gekregen: de dominante collega, de stoorzender, degene die het gesprek overneemt.
Die karikatuur geeft even lucht. Maar dan merkt hij hoe iets in hemzelf zich afsluit. Alsof samenwerking met hem onmogelijk is geworden.
Een vijandbeeld ontstaat vaak ongemerkt, precies op dat kruispunt tussen teleurstelling en oordeel. Het is een poging van het brein om grip te krijgen op iets pijnlijks: niet gehoord worden, niet gezien worden, niet meetellen.
Door het beeld te herkennen als een beeld, niet als waarheid, opent zicht ruimte voor een andere kijk.
Sta stil bij het moment waarop de zin “Hij is zo…” of “Zij doet altijd…” in je gedachten verschijnt.
Laat die zin even hangen, zonder hem te geloven of te veroordelen.
Vraag jezelf dan:
“Wat deed pijn in dit moment? Wat had ik eigenlijk nodig?”
Dat is het keerpunt waarop een oordeel verandert in zelfempathie.
Wanneer je naar binnen luistert, hoor je onder de boosheid misschien iets milders: de wens om bij te dragen, om serieus genomen te worden, om samen iets goeds te maken.
Van daaruit kun je Maarten weer zien als mens met zijn eigen drijfveren, misschien behoefte aan invloed, aan zekerheid, aan erkenning.
Zo verandert het beeld terug in een ontmoeting.
Voordat je een gesprek opnieuw aangaat, schrijf voor jezelf één zin op die begint met:
“Ik voelde me… omdat ik behoefte had aan…”
en één zin die begint met:
“Misschien probeert hij te…”
Die kleine oefening haalt het zwart-wit uit de situatie en maakt de weg vrij voor een opener gesprek tijdens de volgende vergadering.
Volgende keer dat je merkt dat iemand je ergert, teken dan in gedachten het portret van het moment — niet van de persoon.
Wat speelt er, wat werd niet gezegd, wat raakte jou?
Zo blijft het beeld beweeglijk, en jij ook.
Bron: Ike Lasater
“Meer ondersteuning of verdieping nodig? Ontdek deze ondersteunende boeken met 25% ledenkorting of stel je vragen gratis aan Sophia.”
De basis voor het online leertraject en handig als naslagwerk en voor dat extra stukje diepgang.
Kortingscode: WELKOM25
Sophia geeft geen kant-en-klare antwoorden, maar creëert een veilige, vertrouwelijke ruimte waarin je vragen en gedachten kunnen landen.
Met Geweldloze Communicatie effectief samenwerken op de werkplek
Kortingscode: WELKOM25
